วิธีคิดค่าน้ำค่าไฟหอพักด้วย Excel ทีละขั้น (แจกไฟล์ฟรี)
สูตรคิดค่าน้ำค่าไฟห้องเช่าใน Excel แบบเข้าใจง่าย ตั้งแต่จดเลขมิเตอร์ คิดหน่วย ค่าน้ำขั้นต่ำ จนรวมบิลรายห้อง พร้อมตัวอย่างและไฟล์ Excel ฟรี
ทุกต้นเดือน เจ้าของหอพักและห้องเช่าต้องเดินจดเลขมิเตอร์น้ำไฟทีละห้อง แล้วมานั่งคิดเงินด้วยเครื่องคิดเลข พอห้องเยอะขึ้นก็เริ่มคิดผิด ลืมยกเลขเดือนก่อน หรือผู้เช่าถามว่าทำไมเดือนนี้แพงแล้วตอบไม่ได้ บทความนี้จะพาทำตารางคิดค่าน้ำค่าไฟใน Excel ที่ใส่แค่เลขมิเตอร์ แล้วได้ยอดบิลของทุกห้องทันที
สูตรพื้นฐานของค่าน้ำค่าไฟหอพัก
ไม่ว่าจะเป็นหอพัก อพาร์ตเมนต์ หรือห้องแถวให้เช่า การคิดเงินใช้หลักเดียวกัน 3 ขั้น:
- หน่วยที่ใช้ = เลขมิเตอร์เดือนนี้ − เลขมิเตอร์เดือนก่อน
- ค่าไฟ = หน่วยไฟที่ใช้ × ราคาต่อหน่วย
- ค่าน้ำ = หน่วยน้ำที่ใช้ × ราคาต่อหน่วย (หลายหอตั้ง ค่าน้ำขั้นต่ำ ไว้ ถ้าคิดแล้วต่ำกว่าขั้นต่ำให้เก็บขั้นต่ำแทน)
จากนั้น ยอดที่ต้องเก็บ = ค่าเช่า + ค่าส่วนกลาง + ค่าน้ำ + ค่าไฟ
ตัวอย่าง: ห้อง 201 เดือนตุลาคม
สมมติตั้งค่าไฟหน่วยละ 8 บาท ค่าน้ำหน่วยละ 18 บาท ค่าน้ำขั้นต่ำ 100 บาท ค่าเช่า 4,200 บาท และค่าส่วนกลาง 300 บาท
| รายการ | เลขก่อน | เลขหลัง | หน่วย | จำนวนเงิน |
|---|---|---|---|---|
| ค่าไฟ | 4,612 | 4,769 | 157 | 157 × 8 = ฿1,256 |
| ค่าน้ำ | 224 | 231 | 7 | 7 × 18 = ฿126 (เกินขั้นต่ำ ฿100) |
| ค่าเช่า + ส่วนกลาง | 4,200 + 300 = ฿4,500 | |||
| รวมที่ต้องชำระ | ฿5,882 |
ถ้าเดือนไหนห้องนี้ใช้น้ำแค่ 4 หน่วย จะคิดได้ 4 × 18 = 72 บาท ซึ่งต่ำกว่าขั้นต่ำ จึงเก็บ 100 บาทแทน
ทำตารางใน Excel ทีละขั้น
เปิด Excel หรือ Google Sheets ขึ้นมา แล้วแบ่งเป็น 2 ส่วน: ช่องตั้งค่าราคา กับตารางบิลรายห้อง
ขั้นที่ 1: ทำช่องตั้งค่าราคาไว้ที่เดียว
ใส่ราคาไว้บนสุดของชีต เช่น ช่อง B1 = ค่าไฟต่อหน่วย (8), B2 = ค่าน้ำต่อหน่วย (18), B3 = ค่าน้ำขั้นต่ำ (100) ข้อดีคือวันไหนอยากปรับราคา แก้แค่ช่องเดียว บิลทุกห้องเปลี่ยนตามทันที
ขั้นที่ 2: ทำหัวตารางบิล
| A | B | C | D | E | F | G | H |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ห้อง | ไฟ ก่อน | ไฟ หลัง | น้ำ ก่อน | น้ำ หลัง | ค่าไฟ | ค่าน้ำ | รวม |
ขั้นที่ 3: ใส่สูตร
ช่อง F6 (ค่าไฟ) — หน่วยไฟคูณราคา:
=(C6-B6)*$B$1ช่อง G6 (ค่าน้ำ) — ใช้ MAX เพื่อให้ไม่ต่ำกว่าค่าน้ำขั้นต่ำ:
=MAX((E6-D6)*$B$2,$B$3)ช่อง H6 (รวม) — บวกค่าเช่าและส่วนกลาง (สมมติ 4,500 บาท):
=F6+G6+4500จากนั้นเลือก F6:H6 แล้วลากลงไปจนครบทุกห้อง เดือนหน้าแค่คัดลอกเลข "หลัง" ไปวางที่ "ก่อน" แล้วจดเลขใหม่ก็ได้บิลเดือนใหม่
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย
- ลืมยกเลขเดือนก่อน ทำให้หน่วยเพี้ยนทั้งเดือน วิธีกันพลาดคือให้ตารางดึงเลขเดือนก่อนมาเอง (เวอร์ชัน Premium ของเราทำให้อัตโนมัติ)
- หน่วยติดลบ เกิดจากจดเลขผิด หรือมิเตอร์หมุนครบรอบกลับมาเริ่มที่ 0 ถ้ามิเตอร์ครบรอบ ให้คิดหน่วยเป็น (เลขสูงสุดของมิเตอร์ + 1 − เลขก่อน) + เลขหลัง
- ห้องว่างแต่ยังมีค่าขั้นต่ำ ห้องที่ไม่มีผู้เช่าไม่ควรมีบิล ให้เว้นเลขหลังว่างไว้ หรือใส่เงื่อนไข IF ให้ไม่คิดเงิน
- ปัดเศษไม่ตรงกัน ถ้าราคาต่อหน่วยมีทศนิยม ให้ใช้ ROUND ในสูตรเพื่อให้บิลกับเงินที่รับตรงกันทุกบาท
เรื่องกฎหมายที่เจ้าของหอควรรู้
หอพักหรือห้องเช่าที่มีห้องให้เช่าตั้งแต่ 5 ห้องขึ้นไป อยู่ภายใต้ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา (สคบ.) เรื่องธุรกิจให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัย ซึ่งมีหลักเกณฑ์เรื่องการเรียกเก็บค่าน้ำค่าไฟ ก่อนตั้งราคาต่อหน่วย ควรตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดกับ สคบ. และระบุราคาให้ชัดเจนในสัญญาเช่า
อยากได้ไฟล์สำเร็จรูป ไม่ต้องทำเอง
ถ้าไม่อยากเริ่มจากศูนย์ เราทำเทมเพลตจัดการหอพักเวอร์ชันฟรีไว้ให้แล้ว ใส่เลขมิเตอร์แล้วค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าเช่า และยอดรวมคำนวณเอง พร้อมสรุปยอดที่เรียกเก็บ รับแล้ว และค้างชำระของเดือนนี้ ใช้ได้ทั้ง Excel และ Google Sheets
จัดการหอพัก & ห้องเช่า (ฟรี)ดาวน์โหลดฟรีถ้าหอมีหลายห้องและอยากได้มากกว่านั้น เวอร์ชัน Premium ดึงเลขมิเตอร์เดือนก่อนให้อัตโนมัติ ออกใบแจ้งหนี้รายห้องพร้อมพิมพ์ ติดตามห้องที่ค้างชำระ และมีแดชบอร์ดรายได้กับอัตราเข้าพัก รองรับ 100 ห้อง
คำถามที่พบบ่อย
ค่าไฟหอพักควรคิดหน่วยละเท่าไร?
เริ่มจากดูค่าไฟเฉลี่ยต่อหน่วยที่หอจ่ายจริงในบิลการไฟฟ้า แล้วตั้งราคาให้ครอบคลุมต้นทุน หอที่มีตั้งแต่ 5 ห้องขึ้นไปควรตรวจสอบหลักเกณฑ์ของ สคบ. เรื่องการเรียกเก็บค่าน้ำค่าไฟก่อน และระบุราคาไว้ในสัญญาเช่าให้ชัดเจน
สูตร Excel คิดค่าน้ำแบบมีขั้นต่ำเขียนยังไง?
ใช้ MAX เช่น =MAX((หน่วยที่ใช้)*ราคาต่อหน่วย, ค่าน้ำขั้นต่ำ) ถ้าคิดตามหน่วยแล้วต่ำกว่าขั้นต่ำ สูตรจะเลือกค่าขั้นต่ำให้เอง
มิเตอร์หมุนครบรอบแล้วหน่วยติดลบ ต้องทำยังไง?
คิดหน่วยเป็น (เลขสูงสุดของมิเตอร์ + 1 − เลขก่อน) + เลขหลัง เช่น มิเตอร์ 4 หลัก เลขก่อน 9,950 เลขหลัง 40 จะได้ (9,999 + 1 − 9,950) + 40 = 90 หน่วย
ใช้ไฟล์นี้กับ Google Sheets ได้ไหม?
ได้ เปิด Google Sheets แล้วไปที่ File → Import อัปโหลดไฟล์ Excel สูตรทั้งหมดทำงานเหมือนเดิม และแชร์ให้ผู้ดูแลหอแก้พร้อมกันได้